Phương tễ

Nguyên tắc phối hợp hàn nhiệt trong một bài thuốc

Nguyên tắc phối hợp hàn nhiệt trong bài thuốc Y học cổ truyền

Không phải bài thuốc nào cũng thuần hàn hay thuần nhiệt. Nhiều bài khéo léo pha trộn cả hai để xử lý chứng phức tạp. Trong Y học cổ truyền (YHCT), cơ thể con người là một tiểu vũ trụ thu nhỏ, nơi các yếu tố âm dương, hàn nhiệt luôn vận động và chuyển […]

Vì sao học phương tễ rèn luyện tư duy logic

Mối liên hệ giữa học phương tễ và tư duy logic trong Y học cổ truyền

Lập một bài thuốc giống giải một bài toán có ràng buộc: mục tiêu rõ, dữ kiện là chứng hậu, lời giải là cấu trúc quân thần tá sứ hợp lý. Trong Y học cổ truyền (YHCT), phương tễ học không đơn thuần là việc ghi nhớ các bài thuốc cổ phương hay học thuộc […]

Tư duy phối ngũ giúp bạn hiểu vì sao đơn thuốc khác nhau

Thầy thuốc y học cổ truyền đang cân đo các vị thuốc thảo dược

Hai người cùng than mệt, thầy thuốc lại kê hai đơn khác nhau. Không phải tùy hứng, mà vì tư duy phối ngũ bám sát từng con người. Đây là hiện tượng vô cùng phổ biến tại các phòng khám Y học cổ truyền (YHCT). Nhiều người bệnh khi đi khám cùng một chứng trạng […]

Phương tễ cho chứng mất ngủ theo biện chứng y học cổ truyền

Bác sĩ Y học cổ truyền bắt mạch chẩn đoán nguyên nhân mất ngủ

Cùng là mất ngủ nhưng người thì tâm huyết hư, người lại can uất hóa hỏa. Không có một bài thuốc chung cho mọi giấc ngủ chập chờn. Trong Y học cổ truyền (YHCT), mất ngủ không đơn thuần là một triệu chứng độc lập ở hệ thần kinh, mà là biểu hiện lâm sàng […]

Cách một bài thuốc điều chỉnh theo mùa và thể trạng trong Y học cổ truyền

Các vị thuốc đông y được lựa chọn và điều chỉnh theo mùa

Cùng một bài gốc, mùa đông và mùa hè có thể dùng khác nhau; người khỏe và người yếu cũng vậy. Điều chỉnh linh hoạt là bản chất của YHCT. Trong nền y học cổ truyền phương Đông, một phương tễ (bài thuốc) không bao giờ là một công thức bất di biến dịch. Sự […]

Bài thuốc kinh điển vẫn dùng sau hàng nghìn năm vì sao

Sách y văn cổ Thương hàn tạp bệnh luận ghi chép các bài thuốc cổ phương

Có những bài thuốc ra đời cách đây gần hai nghìn năm mà thầy thuốc hôm nay vẫn dùng. Điều gì khiến chúng bền bỉ đến vậy? Đây là câu hỏi lớn đối với những ai mới tiếp cận Y học cổ truyền (YHCT). Trong lịch sử y học, hiếm có hệ thống trị liệu […]

Thất tình hòa hợp: nguyên tắc phối hợp dược liệu

Phối hợp các vị thuốc Đông y theo nguyên tắc thất tình hòa hợp

Người xưa gọi cách các vị thuốc đối đãi nhau là thất tình, bảy kiểu quan hệ như tình cảm con người. Đây là bảng chỉ dẫn phối ngũ căn bản. Trong kho tàng lý luận của Y học cổ truyền (YHCT), việc sử dụng dược liệu không đơn thuần là sự cộng dồn cơ […]

Vì sao phối ngũ sai có thể làm giảm hoặc phản tác dụng trong Đông y

Thầy thuốc Y học cổ truyền đang bốc thuốc và phối ngũ các vị dược liệu

Ghép sai vài vị thuốc, một bài đang tốt có thể mất hiệu lực hoặc gây hại. Phối ngũ không chỉ để tăng lực mà còn để tránh rủi ro. Trong nghệ thuật bốc thuốc của Y học cổ truyền (YHCT), việc kết hợp các vị thuốc với nhau được gọi là phối ngũ. Đây […]

Bổ trung ích khí thang: bài thuốc nâng khí kinh điển

Các vị thuốc trong bài thuốc Bổ trung ích khí thang

Khi khí hư đến mức sa xuống, không chỉ cần bổ mà còn cần nâng lên. Bổ trung ích khí thang là bài kinh điển cho pháp thăng đề đó. Trong kho tàng lý luận và lâm sàng của Y học cổ truyền (YHCT), việc điều trị các chứng bệnh do khí hư không chỉ […]

Từ dược liệu đơn lẻ đến công thức điều trị hoàn chỉnh: Hành trình nghệ thuật phối ngũ trong Y học cổ truyền

Các vị thuốc đông y đơn lẻ được phân loại theo tính vị quy kinh

Biết công dụng từng vị thuốc mới là bước một. Ghép chúng thành một công thức có mục tiêu điều trị mới là chặng đường của người làm nghề. Trong thế giới của Y học cổ truyền (YHCT), mỗi loại thảo mộc, khoáng vật hay động vật làm thuốc đều sở hữu những đặc tính […]